In 1942 werd er een versimpelde versie van de Baureihe 50 ontworpen om tijdens de Tweede Wereldoorlog door het Duitse leger ingezet te worden. De locs werden versimpeld om zo veel mogelijk locomotieven te kunnen maken. Met de bouw van de locs werd gedacht dat de locomotieven maximaal 5 jaar dienst zouden doen. Vrijwel alle fabrieken in Duitsland en in de bezette gebieden kregen de opdracht om de locomotieven te maken. De locs hebben een pk van 1600 en een maximale snelheid van 80 km/u, dat komt door de kleinere wielen. Stoomlocomotieven met kleinere wielen kunnen meer kracht zetten en zijn daardoor geschikt om goederentreinen te rijden. Stoomlocomotieven met grotere wielen zijn sneller maar hebben minder kracht, ze zijn geschikt voor de reizigersdiensten. De Baureihe 52 locomotieven hebben zowel vooruit als achteruit dezelfde snelheid, dat hebben niet alle tenderlocomotieven. De Baureihe 52 is de grootste serie geproduceerde oorlogslocomotieven. Naar schattingen zijn er tijdens de oorlog meer dan 6300 locomotieven van de serie gebouwd. De locomotieven werden ingezet voor de middelzware goederentreinen, ze konden ook met een maximale snelheid van 80 km/u passagiers treinen trekken. De locs hadden als losse loc of met korte treinen erg slechte rijeigenschappen, dit probleem is pas bij enkele locs in de jaren '80 opgelost. De locomotieven werden voornamelijk gebruikt om oorlogstreinen te rijden bij het oostfront.

Na de Tweede Wereldoorlog werden er nog meer locomotieven van de serie gebouwd waardoor het aantal locomotieven uitkwam op waarschijnlijk 6719 locomotieven. In totaal zijn er meer dan 7800 locomotieven gebouwd, een groot aantal er van zijn gesneuveld tijdens de oorlog. Kort na de oorlog was de serie Baureihe 52 overal in Europa te zien, de Sovjet-Unie gebruikte de meeste locomotieven. Daar reden er meer dan 2100 locomotieven. Polen had meer dan 1200 locomotieven in dienst en Oost-Dutisland ongeveer 800 locs. In Roemenië werden 100 locomotieven in dienst gesteld. De Duitsers hebben in Noorwegen 74 locomotieven achtergelaten, die locs zijn na de oorlog in Noorwegen in dienst gesteld. Tsjecho-Slowakije had honderden locomotieven van de serie in dienst. Hongarije kocht in 1963 100 locomotieven van de Sovjet-Unie. Met uitzondering van Oostenrijk werden de locomotieven in West-Europa zo snel mogelijk vervangen door nieuwe locomotieven. In Oostenrijk hebben de locomotieven tot 1976 dienst gedaan. In West-Duitsland zijn de locomotieven snel aan de kant gezet. In 1960 stelde de Oost-Duitse DR de eerste Rekolokomotieven van de serie Baureihe 52 in dienst. De locomotieven kregen groot onderhoud en bezuinigingen uit de oorlogstijd werden hersteld. 208 Baureihe 50 stoomlocomotieven werden ook in het rekonstruktie-programma (reko) opgenomen. De Baureihe 50 en 52 locs kregen dezelfde nieuwe ketel. Tevens kregen de locs een mengvoorverwarmer bouwtype "Ifs" met bijbehorende voedingspomp. De locomotieven werden onder de Baureihe 52.80 serie gerekend. In totaal zijn 200 locomotieven van de serie Baureihe 52 verbouwd. De locs kregen de nummers 52 8001 t/m 52 8200. Het type Baureihe 52 heeft tot het einde van het stoomtijdperk van de Oost-Duitse DR in eind jaren '90 nog dienst gedaan. Polen stelde de locomotieven ook eind jaren '90 buitendienst. In Bosnië werden de laatste stoomlocs van de serie in 2017 pas buitendienst gesteld, de locomotieven werden gebruikt voor Industriële diensten.

In Nederland zijn er negen locomotieven van de serie Baureihe 52 bewaard gebleven. De 52 3879, 52 8010, 52 8053, 52 8091 en de 52 8139 zijn in het bezit van de VSM. De Museumspoorlijn STAR beschikt over de TE-5933, 52 8060 en de 52 8082. De ZLSM heeft de 52 532 in bruikleen.

In 1943 werd de 52 5933 gebouwd door door BMAG (Schwarzkopff) in Berlijn. De Duitserse spoorwegen stelde de loc in dienst en de loc kwam terecht in de plaats Zdolbunow. Tegenwoordig heet de plaats Zdolbuniv en het ligt in Oekraïne. Na de oorlog nam de Sovjet-Unie de loc over. In de Sovjet-Unie gebruikte ze grootspoor in plaats van normaalspoor waar de locomotieven voor zijn gebouwd. Veel stoomlocs werden aangepast, maar de 52 5933 niet. De loc werd ondergebacht bij het ministerie van Transport en Communicatie, daar kreeg de loc het nummer TE-5933. De Staatsspoorwegen namen de loc in 1984 over. De loc werd onder het nummer 1042.418-2 opgesteld in de plaats Bagrationovsk, in een huidig stuk Rusland ten noorde van Polen. Vooral in de laatste jaren stond de loc in Bagrationovsk als strategische militaire reserve.

In de zomer van 1994 heeft een Zwitserse vereniging de loc gekocht en voor revisie naar het Duitse Görlitz gebracht. Daar is de 1042.418-2 nooit afgemaakt en de stomer werd in 2000 verkocht aan de Eisenbahnbetriebsgesellschaft Oberelbe. Hun verkochten de loc later dat jaar door aan Westfälische Almetalbahn. Daar heeft de loc als de 52 5933 een paar jaar gereden. Eind 2002 was de revisietermijn van de loc verlopen en ontspoorde de loc ook, hierdoor werd de 52 5933 terzijde gesteld. De loc heeft op de Almetalbahn en de spoorlijn tussen Grevesmühlen en Klütz gereden.

In 2006 kocht de Museumspoorlijn STAR de loc en bracht hem naar Stadskanaal om de defecte Emma en Anna snel te vervangen. Daar is begonnen om de loc weer in dienst te stellen. Op 19 mei 2007 werd de loc voor het eerst op Nederlandse bodem opgestookt. In juni maakte de loc een proefrit en een maand later werd de loc in dienst gesteld. De STAR heeft de loc zijn Sovjet-Unie uiterlijk en het nummer TE-5933 weer gegeven. Met de unieke rode ster op de voorkant is de loc een bijzondere verschijning. Op donderdagavond 27 augustus 2009 is er brandgesticht in de loods van de Museumspoorlijn STAR. Onder andere de enige rijdende stoomloc van de STAR, de TE-5933, raakte zwaar beschadigd. De cabine was verdwenen, de vloer en het dak van de stoomloc waren van hout en brandde snel weg. In oktober dat jaar werd begonnen de loc te herstellen. Op 8 mei 2010 was de loc hersteld en keerde weer terug in dienst. Op 28 december 2014 maakte de loc haar laatste rit, de loc had een ketelrevisie nodig. Momenteel staat de Rus, zoals de STAR hem noemt, aan de kant.