Socialmedia-kanalen
OVnieuws.info
Socialmedia-kanalen
Goederentreinen.nl
OVnieuws.info Index
In beeld: NS Koploper 4011 officieel overgedragen aan het Spoorwegmuseum
17-06-2024 / 18.10 uur
UTRECHT -
ICMm treinstel 4011, beter bekend onder zijn bijnaam Koploper, is definitief verhuisd naar het Spoorwegmuseum in Utrecht. Het treinstel was het eerste exemplaar dat in 1983 bij NS in dienst kwam. De Koplopers waren, en zijn nog steeds, beeldbepalend op het spoor in Nederland. Kenmerkend is de verhoogde bestuurderscabine die enigszins doet denken aan een Boeing 747. De 4011 kwam vrijdag 14 juni om 11.20 uur aan in het Spoorwegmuseum waar het treinstel is overgedragen aan Hoofd Collecties Peter-Paul de Winter.
.
Binnenkort online

Peter-Paul is erg blij met de nieuwste aanwinst: “De Koploper is een iconische trein, het was destijds een revolutionair ontwerp met de verhoogde machinistencabine en de doorloopkop. Dat maakte de trein bijzonder en is daarom een zeer waardevolle toevoeging aan de collectie van het Spoorwegmuseum.”

Nieuw intercity materieel
Door de aanleg van de Schiphollijn, een gewenste verhoging van de maximumsnelheid tot 160km/u en het dreigende tekort aan materieel wilde NS in 1974 nieuwe intercitytreinen aanschaffen. Gekozen werd voor een geheel nieuw concept: de Koploper. In 1977 kwamen de eerste prototypes op het spoor, in 1983 was treinstel 4011 de eerste van de in serie geproduceerde Koplopers. Ze waren de opvolgers van de Hondekop (Mat’ 54) die wel nog tot halverwege de jaren 90 intercitydiensten reden.

Doorloopkop
De naam is gebaseerd op de zogenaamde doorloopkop. Onder de verhoogde machinistencabine was een doorloop waar reizigers en personeel via een uitschuifbare slurf naar het andere treinstel konden lopen. In de neus van de trein zaten dus deuren. In 2005 stelde de NS de doorloopkoppen echter buiten werking. Het was storings- en slijtagegevoelig, bovendien vonden veel reizigers de donkere en smalle doorgang een beetje eng. Er werd maar weinig gebruik van gemaakt. Bij de modernisering van Koplopers werden de doorloopkoppen buiten dienst genomen en de twee neusdeuren vervangen door een lichte polyesterplaat. In deze staat wordt de 4011 door het museum bewaard.

Ontwerp
Het ontwerp van deze trein omvatte nog een aantal nieuwe concepten. De treinstellen zijn voorzien van een groot balkon met plek voor rolstoelen. In afwijking tot wat gebruikelijk is bij Intercitymaterieel heeft de Koploper geen restauratie-afdeling. Er is een klein keukentje voor het maken van koffie en thee. Eén koprijtuig zorgt voor de aandrijving van alle vier assen. Het treinstel krijgt naast de schijfremmen ook een blokkenrem, om sneller af te kunnen remmen. Het gehele treinstel heeft automatisch sluitende deuren die tijdens de rit vergrendeld blijven en bevat één toilet. De trein is ontworpen voor een maximum snelheid van 160 km/uur.

Interessante loopbaan
Treinstel 4011 kwam op 14 december 1983 uit de werkplaats van Talbot in Aken rollen. Direct daarna is het treinstel overgebracht naar de klimaatkamer in Wenen, waar de trein uitvoerig getest is op haar betrouwbaarheid onder extreme klimaatcondities. De trein is daar destijds met vlag en wimpel geslaagd. De 4011 heeft in zijn veertig jaar lange bestaan een interessante loopbaan gehad. Tussen 1986 en 2002 waren de Koplopers geregeld voorzien van totaalreclame. Dit begon als een idee van NS om de opening van de Schiphollijn luister bij te zetten door treinen te voorzien van dezelfde beschildering als vliegtuigen. Hierbij kwam het goed van pas dat de Koploper qua vormgeving enigszins lijkt op een Boeing 747. De 4011 werd in KLM-kleuren uitgedost, de 4012 in Martinair-kleuren. Later reed de 4011 nog een tijd rond in Aegon-kleuren.

Voor alle foto- en filmbeelden geldt: © OVnieuws.info

Foto's
Contact
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Bekijk onze uitgebreide filmbeelden.
 
Rond 11.20 uur komt treinstel 4011 over de Oosterspoorbaan richting het Maliebaanstation gereden.
 
De karakteristieke kop van de Koploper.
 
 
De 4011 legt de laatste meters af naar het museum.
 
Koploper 4011 komt aan bij het museum. Het treinstel werd door ruim honderd mensen opgewacht.
 
De laatste meters van het treinstel in NS-dienst.
 
NS-er Wim Stuut wordt op het Maliebaanstation ontvangen door Peter-Paul de Winter (Hoofd Collecties Spoorwegmuseum).
 
Wim Stuut heeft een messing bordje met daarop een kopbak (mBDk) van de Koploper met daaraan een Dom-sleutel
overhandigd aan Peter-Paul de Winter.
 
Peter-Paul de Winter vertelde over de boordomroep een heel verhaal over de levensloop van de 4011.
In onze bovenstaande filmbeelden zit de hele toespraak verwerkt.
 
Peter-Paul de Winter in de cabine van de Koploper.
 
De 4011 op spoor 3 in het Spoorwegmuseum.
 
Veel belangstelling voor de Koploper.
 
Peter-Paul de Winter met het messing bordje bij de 4011.
 
Het messing bordje van de mBDK van de Koploper 4011. Na zijn revisering werd het rijtuig aangeduid als mBFk.
 
De aanwezigen werden getracteerd op een bijpassende petit fours.
 
 
"40 jaar Koploper van NS!" Deze tekst is door een aantal liefhebber aangebracht op de 4011 voor zijn afscheidsrit.
 
 
 
De 4011 langs het perron van station Maliebaan.
 
 
 
 
 
 
We nemen een kijkje in het treinstel. De tweede klasse.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Een noodraampje wat de conducteur kan open zetten als in de zomer de airco defect is en de temperatuur te hoog oploopt in de trein.
 
Ruimte voor mindervalide reizigers.
 
 
 
 
 
Een bord van de bouwer van de Koplopers, firma Talbot uit Aken (D).
 
De eerste klas coupe.
 
 
 
 
 
Het toilet van de trein.
 
Dan nemen we een kijkje in de cabine van de Koploper.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Een liefhebber had zijn 4011 meegenomen om hem met de echte 4011 op de foto te vereeuwigen.
Wij mochten hem ook nog even op de foto zetten.